بادبادک باز

کارگردان:مارک فورستر-فیلمنامه:دیوید بنیوف برگرفته از کتاب بادبادک باز به قلم خالد حسینی مدیر فیلمبرداری:روبرتو شیفر تدوین:مت چس  موسیقی:آلبرتو ایگلسیاس  طراح صحنه:کارلوس کونتی طراح دکوراسیون:ما ریا نی –کارولین اسمیت

بازیگران:خالد عبدالله(امیر) آتوسا لئونی(ثریا)- شان توب(رحیم خان)-همایون ارشادی(بابا)- بهرام احساس(ولی) سید جعفر مسیح الله قریب زاده(عمر)-زکریا ابراهیمی(کودکی امیر) الهام احساس(کودکی آصف)

محصول 2007امریکا128  دقیقه

تیتر:طراحان بین المللی در خدمت فیلمی شرقی

تولید فیلمی برگرفته از کتاب مشهور و محبوب خالد حسینی  نیاز به رویکردی بین المللی و  روابط چندگانه داشت.کارگردان "مارک فورستر" حماسه ایی شخصی را همراه با داستانی انسانی روایت می کند که اتفاقاتش ظرف سی سال در افغانستان پاکستان و منطقه ی "بی اریا"ی شهر سانفرانسیسکو می گذرد.

طراح صحنه کارلوس کونتی و دکوراتورهای صحنه کارولین اسمیت و ماریا نی  هرکدام سه ملیت مختلف از سی و پنج ملیتی بودند که در این گروه دست به دست هم دادند تا پروژه ای بین المللی  را به لحاظ بصری جان ببخشند.

گروه تولید به چین سفر کردند تا ار مناطق چینی برای لوکیشن بازبینی نمایند و به قول مارک فورستر  "بادباک باز" نخستین فیلم امریکایی است که از مناطق چینی برای به تصویر کشیدن ملیتهای دیگر استفاده می کند .مناطق بکر  و دور افتاده غرب ایالت شرق ترکستان(در چین) و خیابانهایی در بیجینگ به افغانستان  پاکستان و حتی شمال کالیفرنیا تبدیل شدند و با چند روز فیلم برداری در شهر سانفرانسیسکو فیلمبرداری پایان یافت.مارک فورستر می گوید:"کابل سال های 1970 از بین رفته است. در این  شهر امروزه احساس خوبی جریان دارد و همه چیز از نو آغاز شده ا ست .پس از دوران اشغال اتحاد جماهیر شوروی و حکومت طالبان و در پی اش حمله  ی امریکا   دیگر این شهر بدرد فیلمی نمی خورد که به سال های  دور کابل اشاره دارد."

میان تیتر:کاشگر و تاشگار

پس از در نظر گرفته شدن لوکیشن هایی در کشورهای ترکیه مراکش و هند  گروه تولید پایگاه اصلی شان را در شهر کاشگر (با چهارصد هزار نفر جمعیت) یافتند که نزدیک مرزهای افغانستان و پاکستان قرار دارد و از شهر بیجینگ تا این شهر نه ساعت با هواپیما فاصله است.ساکنان بومی منطقه"وگر" هستند :جامعه ی اقلیت ستم دیده ی مسلمان که در این بخش از چین سکنی گزیده اند .دولت چین در حال ویران کردن بخش قدیمی منطقه بود .خوشبختانه در زمانی که گروه تولید آنجا را پیدا کرد دولتمردان هنوز کاملا تمام  منطقه را خراب نکرده بودند. برای تبدیل کردن کاشگر به شهر کابل  در سی سال پیش  نیاز به از بین بردن نشانه های  فرهنگ چینی ها و عناصر نامناسب وجود داشت پیش از آنکه  به بهترین شکل ممکن لوکیش نآماده شود به ویژه برای صحنه های بازار ومسابقه بادباک بازی.

تاشگر دومین شهر کوچک در ایالت شرق ترکستان منطقه ایی کوهستانی دارد که شبیه دوران پر رونق کابل است ومناسب  صحنه های اردوگاه طالبان قبرستان و روستای در حال سوختن بود.این منطقه ی دور افتاده میزبان هزاران نفر از  عوامل تولید شد که حتی سرویس بهداشتی شان هم از فرط سرما یخ می زد.اصول زیستن در کاشگر به نظر راحت تر می رسید و در تضاد مطلق با رفاه مردم شهر بیجینگ بود.

میان تیتر:زبان ها

فیلمنامه به چهار زبان عوامل تولید به چاپ رسید:دری(عوامل افغان / ایرانی) ماندراین(چینی ها) وگر(زبان محلی  مردم لوکیشن فیلم برداری) و انگلیسی.

مترجمان همه جا با دقت بی نظیری مشغول کار بودند گاهی به نظر می آمد که  گویی مشغول مسابقه تلفنی هستند و دستور العمل ها را از زبانی به زبان دیگر ترجمه می کنند.

تفاوت فرهنگی

دکوراتور صحنه کارولین اسمیت که بریتانیایی است با موانع آشکار فرهنگی میان "وگر" ها و چینی ها روبروشد."بیشتر عوامل ما چینی بودند اما وگرها نمی خواستند چینی ها به اموال شان دست بزنند.این به مشکل بزرگ ما تبدیل شدزمانی که برای خرید وسایل قدیمی می رفتیم تاجایگزین کالاهای نو کنیم. بایید وسایل و پارچه های  قدیمی  واصیل می خریدیم .به همین خاطر با فروشندگان بازار  وسایل یا قالیچه های نو را با کهنه تاخت می زدیم. آنها فکر می کردند که ما دیوانه ایم."

کارولین اسمیت و کارلوس کونتی هر دو مردم وگر را جالب دیدند."مردم منطقه ایده های نو  وانرژی می آوردند." کونتی در ادامه می گوید:"من عاشق کاشگر شدم."

اسمیت یه خاطر می آورد:"هر بار که به مرکز شهر می رفتم پارچه های نو سرو صدا وعطرهای خوب موجود بود.سبک زندگی منطقه جذاب بود. با خودم فکر می کردم حتما ژان-پل گوتیه برای الهام گرفتن اینجا بوده است."

کونتی درکاشگر مرتعی را کنار جوی با پلی روستایی یافت و خانه ی بابا و اردوگاه را ظرف شش هفته همانجا ساخت.

"بتون و سنگ مرمر مصالح آشنایی برای چینی ها ی ساختمان ساز گروه تولید بودند.در نقشه ی  اصلی قرار بود  که طبقه اول را در لوکیشن بسازیم و طبقه ی دوم  را در استودیو .اما تصمیم گرفتیم تمام دکور را در کاشگر بسازیم تا بتوانیم از مناظر پنجره که رو به حیاط بود و چشم انداز اطرافش استفاده کنیم."

متعلق به چین مترادف با موجود در چی نیست.

تحقیقات و دکور کردن خانه ایی متعلق به  طبقه ی ثروتمند سال های 1970 در شهر کابل که صاحب خانه سلیقه ایی غربی هم داشته کار دشواری بود.طالبان تمام فیلم های و کتاب  های مرجع مربوط به ان سال ها را سوزانده است.این حرکت آنها  واکنشی به تاثیرات بین المللی است که به فرهنگ افغان ها نفوذ کرده بود .به علاوه اسمیت می گوید:برایم یافتن هر چیزی که مناسب سلیقه ایی افغانی یا اروپایی باشد در چین دشوار بود. حتی اگر ساخت چین اما برای صادرات باشد."

پدر امیر "بابا"(با بازی همایون ارشادی) مفتون کالا های امریکایی است  از ماشین"موستانگ" اش گرفته تا ماشین تایپ مارک آی .بی ام .بنابراین ماریا نی و هماهنگ کننده پرو ژه با کشتی کانتیرهایی پر از وسایل لازم را از امریکا فرستادند.

برای امسیت چندتایی از اسباب و وسایل لازم را از کابل فرستادند.اما این کار دشواری بود.بسیاری از اشیاء و وسایل را در کارگاه های شهر بیجینگ ساختند.

"گروه چینی ما  کپی برداران خوبی بودند.اما باید چهار چشمی مراقب شان بودم.بیشترشان در طول زندگی پا از چین بیرون نگذاشته بودند.استادکاران ما از یک میز مدل ویکتوریایی  -جزئیات دکوراسیون یا مبلمان چیزی نمی دانستند."

"ما توانستیم یک میز اسنوکر را در کاشگر بخریم.اما باید به سبک امریکایی و سایز دزست تغییرش می دادیم.مدت زمان زیادی طول کشید تا پی ببریم چی به چی است و چه کسانی می توانند یکسری کارها را در چین برای مان انجام دهند.

به پیچیده شدن وضعیت ما  این را هم باید اضافه کرد :زمانی که وسایل را در پیجینگ ساخته و آماده می شد ده روز طول می کشید  تا دو راننده ی گروه بدون استراحت آنها را به ما برسانند وبه کاشگر بیایند ."

چین برای امریکا!

ماریا نی مسوول دکوراسیون بخش امریکا و شهر سانفرانسیسکو بود. علی رغم انکه ماریا نی وکارولین اسمیت یکدیگر راتا پایان فیلم برداری ملاقات نکردند اما ماریا در طول کار  کارولین را پشتیبانی می کرد.به نظر ماریا نی  وظیفه ی او بسیار کم و به روزهای پایانی فیلم برداری 5 ماهه مربوط می شد .طبق آخرین تصمیمات قرارشد  صحنه های داخلی قسمت های مربوط به امریکا هم در شهر بیجینگ فیلمبرداری شود. ماریا نی مسوول چیدمان صحنه ونیازهای گرافیکی گروه از آن سوی آب هاشد.او یک پوشه پر از ارجاعات  برای سبک دکوراسیون امریکایی این بخش از کار درست کرد و پس از انتخاب تمام  وسایل صحنه را با کشتی  فرستاد حتی عکس های تحقیقاتی  وشرح چیدمان وسایل و چیزهایی که باید در چین ساخته می شد  هم ضمیمه کرد.

تمامی این تلاش ها و نکته سنجی ها برای خلق صحنه های داخلی   اتفاقات داستان در امریکا لازم بودچرا که در بیجینگ فیلم برداری می شد: کافه ی دایو –آپارتمان ثریا و امیر  در شهر سان فرانسیسکو- بیمارستان در امریکا- مطب دکتر در امریکا و تالار عروسی.حتی از محله هایی از شهر بیجینگ به عنوان لوکیشن امریکایی نظیر فرودگاه سانفرانسیسکو و سواپ میت استفاده شد.

ماریا نی می گوید:" ما وسایل را هوایی ودریایی می فرستادیم بستگی به سرعت رسیدن کالاها به چین داشت.

کمپانی آلفا مدیکال  به ما اجازه داد تا از انبارشان برای مرتب کردن و بسته بندی وسالا استفاده کنیم.بدین ترتیب وسایل دو سکانس نخست برنامه – بیمارستان و بازار فلی – را با کشتی و با هم فرستادیم.گ

پست دریایی حداقل یک هفته طول می کشید و حمل با کانتینر با کشتی شش هفته طمان می برد. زمانی که وسایل انتخاب می شد بسته بندی انجام می دادیم و با کشتی های بین المللی محموله های پستی مان را می فرستادیم. وقتی مساله حمل بار میسر شد باید هماهنگ کننده بخش هنری و چهار پنج متصدی دکور استخدام می کردیم.مرحله ی طراحی و چیدمان صحنه بسیار اهمیت داشت. صورت بارها باید بی کم و کاست می بود."

وظیفه ماریا نی در دسترس بودن برای گروه در هر ساعتی از شبانه روز بود(توجه کنید به 15 ساعت اختلاف زمانی میان چین و امریکا) .وی می بایست با تلفن همراه  با کارولین اسمیت و بقیه اعضای گروه در ارتباط باشد. بعضی مواقع این ا رتباط  سرویس بین المللی مخابرات در منا طق دور افتاده ی چین میسر نمی شد.

"معمولا ساعت دو صبح به صورت آن لاین یا تلفنی تبادل نظر می کردیم. آن چند ماه به لحاظ زمانی برایم  سخت بود.در کل چهار ساعت می خوابیدم."

"احساس می کردم گروه با اعتمادی که نشان داده مسوولیت بسیاری را بر دوش من نهاده است. همه ی ما خیلی  خوب با هم همکاری کردیم.کارولین و کارلوس زحمات زیادی کشیدن تا در جریان تولید از راه دور قرار بگیر م.تنهایی کار کردن سخت است.بنابراین کارلوس تصاویر لوکیشن و صحنه های آماده ودکور شده  را برایم فرستاد."

بودجه بیست میلیون دلاری واقعا برای بخش هنری ودکوراسیون کم بود. ونیاز به تلاش ایی هرکول مانند داشت تا برای این  پروژه   طراحی صحنه غنی و پیچیده انجام شود.ماریا نی از تجربه ی همکاری در چنین پروژه ای می گوید::مطمئن نیستم که دوباره چنین فیلم هایی ر ا بپذیرم.کار دکوراسیون را طوری  انجام دهی که  فقط وابسته به تصاویر باشی.همکاری در پروژه هایی با زمان بندی طولانی تولید دشوار است و اینکه هرگز پا  به چین(محل فیلمبرداری ) نگذاری.اما این فرصت راداشتم که در فیلمی زیبا و خوب همکاری کنم.همیشه دلم می خواسته با کارلوس کونتی و مارک فورستر تجربه مشترک داشته باشیم که خوشبختانه این تجربه پیش آمد."

کارلوس کونتی و کارولین اسمیت اعتقاد دارند که سختی و پیچیدگی تولید این فیلم نباید بر ماحصل کار تاثیری می گذاشت.

"کار سخت و دشواری بود.تجربه ایی بی نظیر و دشوار."

ترجمه:ارغوان اشتری

چاپ شده در منزل دکوراسیون منزل